
IT-ondersteuning6 november 20263 min lezen
Een nieuwe collega start maandag: laptop, accounts en toegang klaar op dag één
Pieter Van Baekel · SUS Consult
Foto: Pexels
Maandag start een nieuwe collega. De laptop staat nog in de doos, het mailadres bestaat nog niet en niemand weet welke mappen hij mag zien. Zo begint de eerste dag met wachten, en vaak met een gedeeld wachtwoord "voorlopig".
Hoort bij de gidsIT-support en cybersecurity voor KMO's: de gids voor zaakvoerdersEen nieuwe collega aanwerven kost tijd en geld. Dan is het zonde als die eerste dag opgaat aan wachten: op een laptop, op een wachtwoord, op toegang tot de juiste map. En wat in die haast "voorlopig" geregeld wordt, blijft vaak jaren zo.
Wat er op dag één misloopt
Bijna altijd dezelfde dingen:
- De laptop is er, maar niet klaar. Updates, programma's, printer, wifi: de ochtend gaat op aan installeren.
- Geen eigen account. De nieuwe collega werkt "even" op het account of het wachtwoord van iemand anders.
- Te veel of te weinig toegang. Ofwel kan hij nergens bij, ofwel krijgt hij voor het gemak toegang tot alles, ook de boekhouding en de personeelsmap.
- Niemand weet welke accounts er nodig zijn. Mail, ja. Maar de planning, het kassasysteem, de leveranciersportalen en de gedeelde sociale-media-account vergeet men.
- Geen uitleg over veiligheid. Wie een vreemde mail krijgt, weet niet bij wie hij terecht kan.
Waarom dit ook een veiligheidsvraag is
VLAIO noemt zwakke toegangscontrole een van de vier meest voorkomende oorzaken van cyberincidenten bij KMO's. Medewerkers krijgen vaak meer rechten dan ze nodig hebben, en een aanvaller die één account in handen krijgt, kan zich zo ongemerkt verder verplaatsen. VLAIO raadt tweestapsverificatie en het principe van de "minste rechten" aan: iedereen krijgt toegang tot wat hij nodig heeft, niet meer.
Ook het Europese cyberbeveiligingsagentschap ENISA zegt in zijn gids voor KMO's: deel wachtwoorden niet met collega's, schakel tweestapsverificatie in en geef medewerkers geregeld een opleiding in cyberbewustzijn.
De eerste werkdag is het moment om dat goed te doen. Achteraf rechten afnemen of een gedeeld wachtwoord uitfaseren is veel lastiger. Meer over de basis lees je in onze gids cybersecurity voor je zaak.
Wat je als zaakvoerder vooraf beslist
Het technische werk kan je uitbesteden. Deze keuzes niet, want alleen jij kent de job:
| Vraag | Waarom het ertoe doet |
|---|---|
| Welke functie, en wie doet dezelfde job al? | Toegang op basis van een functie is sneller en correcter dan per persoon bedenken. |
| Welke mappen, programma's en gedeelde mailboxen zijn nodig? | Alleen wat nodig is: niet de boekhouding "voor het geval dat". |
| Welk toestel: laptop, gsm, badge, sleutel? | Een laptop bestellen en klaarzetten duurt een paar dagen. |
| Wie is de peter of meter op dag één? | Iemand die uitlegt waar alles staat en bij wie je terecht kan met vragen. |
| Wanneer is de startdatum, en tot wanneer loopt het contract? | Een tijdelijk contract of stage? Dan zet je meteen een einddatum op de toegang. |
Maak er een vaste startlijst van per functie. De Nederlandse Kamer van Koophandel raadt dat ook aan: leg vast welke toegang, logins, apps, toestellen en sleutels bij elke functie horen. Bij de volgende aanwerving vul je alleen nog de naam in.
Hoe een goede eerste dag eruitziet
Als het vooraf geregeld is, verloopt de eerste ochtend zo:
- De laptop is ingesteld en bijgewerkt, met de programma's die bij de functie horen. Bij Microsoft kan een nieuwe Windows-laptop zichzelf klaarzetten via Windows Autopilot: de medewerker verbindt met het netwerk en meldt zich aan, de rest gebeurt automatisch. Dat vraagt wel de juiste licenties en een eenmalige opzet.
- Het account in Google Workspace of Microsoft 365 bestaat. De collega stelt bij de eerste aanmelding tweestapsverificatie in, met iemand naast zich.
- Toegang tot mappen en gedeelde mailboxen loopt via groepen ("verkoop", "atelier") in plaats van persoon per persoon. Zie gedeelde mappen in plaats van bestanden mailen.
- Wachtwoorden voor gedeelde accounts zitten in een wachtwoordmanager, niet op een briefje. Zie een wachtwoordmanager invoeren in je team.
- Er is een kwartier uitleg: wat je doet met een verdachte mail, wie je belt bij een probleem en dat melden nooit fout is. Een goede aanvulling is phishing en factuurfraude herkennen.
Dezelfde lijst, in omgekeerde volgorde
Een goede startlijst maakt ook het vertrek eenvoudig. Wie weet welke accounts, toestellen en rechten iemand kreeg, weet ook wat hij moet afsluiten als die persoon vertrekt. Daarover schreven we een medewerker vertrekt: wat met zijn mailbox, accounts en bestanden?. Afspraken over het gebruik van de laptop zelf staan in een laptopbeleid.
Hoe we het aanpakken
We maken samen met je een startlijst per functie: welke accounts, welke mappen, welke programma's en welk toestel. Je koopt de laptop zelf; we helpen kiezen en zetten hem klaar. Voor elke nieuwe collega maken we het account aan in Google Workspace of Microsoft 365, met tweestapsverificatie en toegang op maat, zodat alles klaarstaat op dag één. Je hebt één vast aanspreekpunt, en we werken aan uurtarief.
Veelgestelde vragen
Hoe lang op voorhand moet ik de IT laten klaarzetten?
Reken op een week. Dan is er tijd om een laptop te leveren en in te stellen, het account aan te maken en na te gaan welke programma's en mappen nodig zijn. Een dag op voorhand lukt soms, maar dan sneuvelt er meestal iets.
Kan de nieuwe collega niet even het account van een collega gebruiken?
Liever niet. Je weet dan niet meer wie wat gedaan heeft, het wachtwoord moet achteraf overal veranderd worden en de nieuwe collega ziet meer dan nodig. Een eigen account vanaf dag één is eenvoudiger en veiliger.
Moet ik de laptop bij jullie kopen?
Nee, we verkopen geen hardware. Je koopt de laptop zelf; we helpen je kiezen wat past en zetten hem klaar voor de nieuwe collega.
Bronnen
- Hoe ontstaat een cyberincident? De 4 meest voorkomende oorzaken bij kmo's — VLAIO
- Cyberbeveiligingsgids voor kmo's — ENISA
- Personeel in en uit dienst: zo regel je dat veilig — KVK
- Overview of Windows Autopilot — Microsoft Learn
Gecontroleerd op 6 november 2026. Regels en prijzen veranderen; kijk bij twijfel de bron na.