Ransomware: wat het is, hoe het binnenkomt en waarom kleine zaken geraakt worden

Ransomware is software die je bestanden versleutelt, zodat je er niet meer bij kan, en losgeld vraagt voor de sleutel. Steeds vaker dreigen de criminelen er ook mee om gestolen gegevens te publiceren. Grote bedrijven halen het nieuws. Kleine zaken worden minstens even vaak getroffen, maar daar hoor je niets over.

Waarom kleine zaken geraakt worden

Ransomwarebendes kiezen hun slachtoffers zelden met de hand. Ze scannen het internet naar zwakke plekken en proberen gestolen wachtwoorden massaal uit. Een zaak met een oud wachtwoord zonder tweestapsverificatie, een router die al jaren geen update kreeg of een vergeten WordPress-site is voor hen gewoon een open deur. Niet omdat je interessant bent, maar omdat je makkelijk bent.

Hoe het binnenkomt

• Een gestolen wachtwoord voor mail, een externe toegang of een clouddienst, zonder tweestapsverificatie.
• Een bijlage of link in een overtuigende mail. Zie phishing en factuurfraude herkennen.
• Een lek dat niet gedicht werd in een router, server, website of programma.
• Externe toegang die ooit voor een leverancier werd opengezet en nooit meer dicht ging.

Waarom betalen geen oplossing is

Het No More Ransom-project, een samenwerking van Europol, de Nederlandse politie en beveiligingsbedrijven, is duidelijk: het algemene advies is niet te betalen. Je beloont de criminelen, en er is geen garantie dat je je bestanden terugkrijgt. Op hun website staan wel gratis ontsleutelprogramma's voor een aantal bekende varianten.

Wat het verschil maakt

Het verschil tussen een slechte dag en een faillissement zit bijna altijd in drie dingen:

1. Een back-up die ransomware niet kan bereiken. Een kopie die gewoon op het netwerk hangt, wordt mee versleuteld. Zie back-ups: de 3-2-1-regel.
2. Tweestapsverificatie op alle belangrijke accounts. Volgens Microsoft Research verlaagt het het risico op een overgenomen account met meer dan 99 procent.
3. Bijgewerkte toestellen, zodat bekende lekken gedicht zijn.

Drie vragen om jezelf vandaag te stellen

• Als al mijn bestanden morgen versleuteld zijn, waar haal ik ze terug, en hoe lang duurt dat?
• Heeft elk account met toegang tot mijn bedrijfsgegevens tweestapsverificatie?
• Weet ik welke toestellen en toegangen er op mijn netwerk zijn?

Twijfel je bij één van de drie, dan is daar werk.

Hoe we het aanpakken

We brengen je accounts, toestellen, back-ups en externe toegangen in kaart, dichten de grootste gaten en zorgen voor een back-up die je ook echt kan terugzetten. Zonder angstpraat, met een duidelijke lijst van wat eerst moet. Het volledige plan: cybersecurity voor ondernemers.

Veelgestelde vragen

Bronnen

1. About the No More Ransom project — No More Ransom (Europol, politie)
2. How effective is multifactor authentication at deterring cyberattacks? — Microsoft Research
3. Maak jouw bedrijf cyberveilig — VLAIO
4. State of WordPress Security in 2025 — Patchstack

Gecontroleerd op 23 oktober 2026. Regels en prijzen veranderen; kijk bij twijfel de bron na.